Elizako Gizarte Erakundeek beren ekarpena berresten dute gizartean
Bizkaiko Elizako Gizarte Erakundeen (EGE) sareko 16 erakunderen ordezkaritza batek atzo egin zuen XVI. topaketa Barriako aretoan (Plaza Barria, 4, Bilbo), honako lemapean: «Elizako Gizarte Erakundeen rola erronka soziopolitikoen aurrean. Nortasuna eta konpromiso eraldatzailea». Jardunaldia Caritas Bizkaiako zuzendari Elena Unzuetak aurkeztu eta gidatu zuen, eta María Silvestre eta Imanol Zubero soziologoen hausnarketak eta Iñigo Urkullu lehendakariaren hitzaldia izan ziren.
Elizako Gizarte Erakundeen (EGE) sarea ia 25 erakundek osatzen dute. Atzoko jardunaldian batzuk bildu ziren gaur egungo euskal gizarteari egiten dizkioten ekarpenei buruz hausnartzeko.
Mavi Laiseca, Caritas Bizkaiako koordinatzaileak eta topaketaren sustatzaileetako batek, jardunaldiaren garrantzia azpimarratu zuen. Bere hitzetan: «Iaz Bilboko gotzainak gizarte-erakundeek Elizari egiten dioten ekarpenaz hitz egin bazigun, aurten gizarteari egiten diogun ekarpenaz hausnartu nahi dugu». Laisecak nabarmendu zuen sarea urtero biltzen dela eta «gizarte-errealitateak eskatzen duena lantzeko, errealitate berriei eta sortzen ari diren erronka berriei erantzuteko» egiten dutela, aurrean dituzten erronka berriei erreferentzia eginez.
Ongizate-ereduaren gaineko begirada soziologikoa
Jardunaldiak erreferentziazko bi soziologoren parte-hartzea izan zuen. Deustuko Unibertsitateko María Silvestrek hitzaldi bat eman zuen, non aztertu zuen ea EGEek bultzatzen dituzten balio sozialek —duintasuna, justizia, elkartasuna, parte-hartzea eta zerbitzua— herritarren babesik eta egungo ongizate-ereduan presentziarik duten.
Bere analisiak argi-ilunak dituen agertoki bat marraztu zuen. Herritarrek esku-hartze publikoaren eta gastu sozialaren aldeko babesa zabala den arren, tentsioak sumatzen dira balio solidarioen eta jokabide indibidualisten artean. Hori guztia «ambibalentea, indibidualizatua eta emozionalki nekatua» den kultura politiko batean kokatu zuen.
Erronka nagusien artean, Silvestrek etxebizitzarako sarbidea «desparekotasunaren ardatz nagusia» dela azpimarratu zuen. Halaber, gazteen prekarietatea eta desafezio politikoa aipatu zituen Ongizate Estatuaren legitimitaterako mehatxu gisa.
Ondorio modura, komunitate-sarea eta harreman-sareak indartu beharra azpimarratu zuen, eredu iraunkor baten oinarri gisa. Bere hitzetan: «Ongizatea bidezkotzat hautematen ez bada, demokraziak babesa galtzen du; eta demokrazia eraginkorrik gabe, ongizateak oinarri soziala galtzen du».
Pertsona pobreak erreferentzia gisa
Euskal Herriko Unibertsitateko Imanol Zuberok dimentsio identitarioagoa duen hausnarketa plazaratu zuen, entzuleen artean oihartzun handia izan zuena. EGEen funtsezko tentsio bat azpimarratu zuen: munduan dauden kristau laikoen adierazpenetako bat direla. Kristau laiko izateak, haren arabera, «atzerritartasun objektiboa» dakar: munduan egon, baina mundukoa izan gabe. «Horrek asko mugitzen du eta dilema nagusi bat sortzen du: nola egon munduan, mundu bihurtu gabe», adierazi zuen.
Zuberok gogorarazi zuen adierazpen ebanjelikoa batzuetan munduari uko egitearekin lotu izan dela. Hala ere, azpimarratu zuen Elizako gizarte-erakundeak ez daudela komentuko bizitzarako deituta, ezta espazio babestuetan bizitzera ere. «Munduan erabat parte hartzen dugu, tentsio guztiekin, eta eskatzen zaigunari aurre egin behar diogu». Gainera, tentsio hori banaka bizitzea zaila dela eta are gehiago maila kolektiboan.
Gizartearen arloan, ekintzaren dimentsio eklesial edo erlijiosoari buruzko funtsezko eztabaida aipatu zuen. Azaldu zuen Ebanjelioak espirituz pobreez zein pobrezia materialaz hitz egiten duela. Azken bi aita santuek fedea gizarte-dimentsiotik ulertzeko egindako azpimarra «aukera interesgarria» ireki duela esan zuen.
Hala ere, Zuberok ohartarazi zuen joera bat dagoela espirituala eta erlijiosoa berreskuratzeko, baina sarritan bestearen eta transzendentziaren ikuspegia galtzen duena. Horren aurrean argi hitz egin zuen: «Erantzuna garbia da: pertsona pobreak dira kristauentzako erreferentzia nagusia». Ikuspegi horretatik, gehitu zuen, Elizako Gizarte Erakundeak «Elizaren karitatearen adierazpen nagusietako bat dira».
Lehendakariaren deia auzolanera
Iñigo Urkullu lehendakariak administrazioaren eta EGEen arteko harremanari buruzko ikuspegi politikoa eskaini zuen. Bere hitzaldia «beti hasi behar dugun lekutik: pertsonetatik» abiatuta egin zuen. Gogorarazi zuen bertan zeuden erakundeek 290.000 pertsona baino gehiago artatzen dituztela Bizkaian. «Ez da datu estatistiko bat. Erantzukizun morala da», azpimarratu zuen.
Urkulluk lau ideia nagusi plazaratu zituen. Lehenik, gizarte-erakundeen papera aldarrikatu zuen administrazioaren aurrean «autoritatea duten solaskide» moduan, zerbitzu-emaile izateaz harago. Bigarrenik, ohartarazi zuen zerbitzu-katalogoen araberako finantzaketa-ereduek kanpoan utz ditzaketela «ikusezina eta sortzen ari dena», oraindik izenik ez duten premia berriak. Azkenik, erakundeak kexatik proposamenera igarotzera animatu zituen, gogoraraziz «aurrerapenak aitortzen dakitenek autoritate moral handiagoa dutela eskaera egiteko».
Lehendakariak bere hitzaldia auzolanaren espiritura deituz amaitu zuen —guztion onurarako elkarlana— administrazioaren, gizarte-erakundeen eta sektore pribatuaren arteko harreman-eredu gisa. Esan zuen: «Ez da jokoan dagoena gure erakundeen iraunkortasuna. Eraikitzen ari garen gizarte mota da».
Taldeko lana eta ekintza-ildoak
Hitzaldien ondoren, parte-hartzaileak lan-taldeetan banatu ziren entzundakoa hausnartzeko eta sarearentzat ekintza-ildo zehatzak ateratzeko. Topaketak, horrenbestez, Bizkaiko EGEen bokazioa berretsi zuen: ez bakarrik zerbitzu-emaile izatea, baizik eta gizarte bidezkoago eta inklusiboago baten eraikuntzan eragile aktibo izatea.
